Việc sở hữu một con gà trống tài ba là chưa đủ. Cái “khuôn” để đúc ra những viên ngọc quý ấy chính là con gà mái. Hôm nay, tôi sẽ chia sẻ toàn bộ kinh nghiệm xương máu về cách nhận biết gà mái chọi hay để anh em tìm được “mái tổ” ưng ý nhất.
1. Tầm quan trọng của Cách Nhận Biết Gà Mái Chọi Hay
Nhiều anh em mới chơi thường mắc sai lầm là chỉ mải mê đi tìm những con gà trống có đòn hay, lối giỏi mà quên mất rằng con gà mái mới là yếu tố quyết định. Theo kinh nghiệm thực tế của tôi và các bậc tiền bối, gà mái truyền lại tới 70% tố chất cho đời con, bao gồm cả khung bệ, sức bền và đặc biệt là bản năng chiến đấu.
Trong kỹ thuật đúc gà chọi, nếu con mái không tốt, dù trống bố có là “Thần kê” thì xác suất ra được con hay cũng rất thấp. Đó là lý do vì sao những tay chơi gà sành sỏi thường coi con mái gốc là “báu vật trấn môn”, họ có thể bán gà trống nhưng tuyệt đối giấu kín và không bao giờ chuyển nhượng những con mái bổn quý giá. Một con gà mái chọi làm giống tốt sẽ là nền tảng cho cả một gia tộc chiến kê lẫy lừng sau này.
[Internal Link: Tham khảo thêm cách chọn gà trống đúc đạt chuẩn tại đây]2. Nhận biết gà mái chọi hay qua huyết thống và dòng giống
Trước khi xem tướng mạo, cái đầu tiên tôi quan tâm chính là “tông dòng”. Một con gà có ngoại hình đẹp đến mấy mà lai tạp thì cũng vứt.
Dựa theo tài liệu cổ (Kinh Kê)
Trong các bản “Kinh Kê Diễn Nghĩa”, cha ông ta luôn nhấn mạnh việc lựa chọn những con mái có nguồn gốc rõ ràng. Anh em nên chọn gà mái từ những dòng gà đã có danh tiếng, có “số má” trong vùng, hay còn gọi là gà mái nòi rặc.
Đánh giá đời trước và anh em cùng lứa
Khi chọn gà mái nòi, hãy nhìn vào thành tích của gà bố (con trống đúc ra nó) và đặc biệt là những anh em trai cùng lứa. Nếu các anh em cùng lứa của con mái đó đều là những chiến kê có đòn cáo, bền bỉ và gan lì, thì con mái đó sở hữu gen cực kỳ trội. Đây chính là cách chọn gà mái đúc chính xác nhất mà tôi thường áp dụng.
Ưu tiên “Gà nòi chính tông”
Hiện nay có nhiều dòng gà lai (gà Mỹ, gà Asil), nhưng để giữ được lối đá linh hoạt và sự bền bỉ của gà Việt, anh em nên ưu tiên những dòng gà nòi thuần chủng. Việc tránh các dòng lai tạp giúp giữ vững được “bản sắc” đòn lối của dòng gà nhà mình.
3. Xem tướng diện và ngoại hình để chọn gà mái chọi hay
Sau khi đã nắm rõ lai lịch, chúng ta tiến hành xem tướng gà mái. Một con mái “dữ” thường toát ra khí chất ngay từ cái nhìn đầu tiên.
3.1. Đặc điểm phần đầu và mặt
Đầu là nơi chứa đựng bộ não và các giác quan, gà có thông minh hay không đều thể hiện ở đây:
- Đầu nhỏ, thon dài: Gà mái có đầu thanh tú, thon về phía trước thường rất nhanh nhẹn, có khả năng quan sát và tránh đòn cực tốt.
- Mắt tinh anh: Đây là điểm tôi chú trọng nhất. Mắt gà phải sáng, con ngươi nhỏ và linh hoạt. Những màu mắt quý bao gồm mắt ếch (lì lợm), mắt hổ (hung dữ) hoặc mắt trắng dã (lạnh lùng, sát thủ). Tránh những con mắt lờ đờ hoặc mắt quá to.
- Mỏ thẳng và chắc chắn: Mỏ không cần quá dài nhưng phải khép kín, cứng cáp. Điều này đảm bảo khi con nó sinh ra sẽ có cú mổ chắc chắn, điểm tựa vững để ra đòn chân.
- Mào (mồng): Nên chọn gà có mào vua hoặc mào dâu nhỏ, gọn. Mào quá to sẽ làm gà nặng nề và dễ bị đối thủ bám vào khi thi đấu (đối với đời con).
3.2. Cấu trúc cổ và mình gà
Một con gà mái bổn tốt cần có khung bệ vững chắc:
- Cổ đặc, chắc chắn: Anh em dùng tay vuốt ngược từ dưới lên, nếu cảm thấy xương cổ cứng, khít, không có kẽ hở giữa các đốt xương thì đó là gà cực tốt. Cổ to và đặc giúp gà chịu đòn vào phần đầu cổ rất tốt.
- Lườn sâu (Lườn tàu): Khung xương lườn phải sâu và vững như mạn thuyền. Đặc điểm gà mái tốt này giúp gà con sau này có phổi lớn, sức bền bỉ, không bị “hụt hơi” trong những trận đấu kéo dài.
- Vai rộng, cánh dài: Đôi vai rộng thể hiện sức mạnh của đôi chân. Cánh phải dài, che hết phần lưng và ôm sát vào thân. Lông cánh phải cứng và mượt, thể hiện sự khỏe mạnh và tố chất phát triển tốt.
4. Phân tích đôi chân và hệ thống vảy theo kinh nghiệm dân gian
Trong cách nhận biết gà mái chọi hay, đôi chân được ví như “vũ khí” mà người mẹ truyền lại cho con.
- Hình dáng chân: Tôi thích những con mái có chân khô, nhỏ nhưng xương cứng như sắt. Dân gian gọi là “chân thanh tú”. Những con chân to, thịt thường chậm chạp và đòn đá không đau.
- Màu chân: “Gà trắng chân chì” hoặc “Gà xanh chân trắng” là những sự kết hợp kinh điển. Đặc biệt, chân trắng điểm mực thường là dấu hiệu của những dòng gà có đòn cáo.
- Hệ thống vảy:
- Anh em nên tìm hiểu thêm về vảy gà mái chọi đẹp qua sách “Kinh Kê”. Vảy phải đều đặn, mặt tiền khô ráo.
- Chú ý các hàng vảy nội, vảy ngoại rõ ràng. Sự xuất hiện của các vảy linh (vảy tài) như: án thiên, phủ địa, huyền trâm… trên chân gà mái là cực kỳ quý hiếm. Nếu tìm được con mái có vảy đẹp như vậy, hãy giữ thật kỹ vì nó sẽ đúc ra những chiến kê xuất chúng.
5. Quan sát tính khí và bản năng chiến đấu tự nhiên
Dù không trực tiếp ra trận, nhưng bản tính của con mái sẽ di truyền trực tiếp sang gà con.
- Tính hung hăng: Một con mái hay thường rất “dữ”. Khi thấy người lạ hoặc gà lạ, nó phải tỏ thái độ bảo vệ lãnh thổ, không được sợ hãi hay bỏ chạy.
- Bản năng nuôi con: Đây là một yếu tố thuộc về kinh nghiệm chọn gà chọi giống. Con mái biết chăm con, dắt con khéo, biết tìm mồi và bảo vệ đàn con trước kẻ thù sẽ truyền lại sự thông minh và tính tự lập cho gà con.
- Tiếng kêu: Tiếng kêu phải đanh, vang, dứt khoát. Những con gà hay kêu “tục tác” yếu ớt thường không được tôi đánh giá cao.
- Sự linh hoạt: Quan sát cách nó tranh giành thức ăn. Con nào nhanh nhẹn, luôn chiếm ưu thế trong đàn thường là con có sức sống mãnh liệt nhất.
6. Cách kiểm tra bộ khung xương (Ghim và Háng)
Đây là kỹ thuật chuyên sâu mà không phải ai cũng chỉ cho anh em. Khi cầm con gà mái trên tay, hãy lật ngửa phần hậu môn để kiểm tra:
- Ghim gà: Là hai cái xương nhỏ nằm gần hậu môn. Khoảng cách giữa hai xương ghim phải thật khít, chỉ vừa lọt một ngón tay. Quan trọng hơn, ghim phải cứng, không được mềm phèo. Ghim cứng và khít giúp gà con sinh ra có bộ khung chắc, không bị “bở” khi bị đối thủ đá vào phần bụng, lườn.
- Xương chậu: Phải rộng rãi để dễ dàng đẻ trứng, nhưng toàn bộ khung xương háng phải liên kết chặt chẽ với khung sườn.
7. Một số lưu ý khi chọn và chăm sóc gà mái chọi làm giống
Sau khi đã chọn được con mái ưng ý theo các tiêu chí trên, anh em cần lưu ý đến kỹ thuật đúc gà chọi và chăm sóc:
- Chế độ dinh dưỡng: Sai lầm lớn nhất là nuôi gà mái giống quá béo. Khi gà tích mỡ, chất lượng trứng sẽ giảm, gà con sinh ra yếu và tỉ lệ nở thấp. Nên cho ăn thóc là chính, bổ sung rau xanh và một ít mồi (giun, dế) vào thời kỳ đẻ trứng.
- Môi trường sống: Cần có không gian rộng để gà mái chạy nhảy, tắm nắng. Môi trường càng gần gũi thiên nhiên thì bản năng hoang dã và sức đề kháng của gà càng tốt.
- Vệ sinh phòng bệnh: Đã là “mái tổ” thì phải bảo vệ tuyệt đối. Tuân thủ lịch tiêm phòng định kỳ các bệnh như Newcastle, tụ huyết trùng… để tránh những rủi ro đáng tiếc.
8. Kết luận
Việc tìm ra một con mái chọi hay không phải là chuyện ngày một ngày hai. Nó đòi hỏi anh em phải có sự kiên trì, khả năng quan sát tinh tế và đôi khi là cả một chút “duyên”. Hãy luôn ghi nhớ câu thần chú: “Đầu thanh, cổ đặc, chân khô, ghim khít”.
Với 10 năm kinh nghiệm của mình, tôi tin rằng nếu anh em áp dụng đúng những cách nhận biết gà mái chọi hay mà tôi vừa chia sẻ, anh em chắc chắn sẽ xây dựng được một dòng gà chất lượng cho riêng mình. Chúc anh em sớm đúc ra được những chiến kê “vàng mười” để thỏa mãn niềm đam mê!
Câu hỏi thường gặp
1. Gà mái tơ hay gà mái già đúc con tốt hơn?
Bj88 trả lời: Thông thường, gà mái ở lứa thứ 2 đến lứa thứ 5 là giai đoạn đỉnh cao về chất lượng gen. Gà mái tơ (lứa đầu) trứng thường nhỏ, gà con sinh ra có thể chưa đạt độ cứng cáp hoàn hảo. Gà quá già (trên 4-5 năm) thì sức khỏe giảm sút, chất lượng con giống cũng đi xuống.
2. Một con gà mái có thể đúc với nhiều trống khác nhau không?
Có thể, nhưng không nên thay đổi trống quá đột ngột. Nếu muốn đổi trống, anh em nên để gà mái nghỉ ít nhất 2 tuần sau khi tách trống cũ để đảm bảo tinh trùng của trống cũ không còn sót lại, tránh tình trạng “con một cha, trứng một mẹ” làm loãng dòng.
3. Gà mái không biết đá thì con có hay không?
Thực tế, không cần con mái phải biết đá như gà trống. Tuy nhiên, bản năng hung dữ và lối di chuyển của nó rất quan trọng. Có những con mái rất hiền với người nhưng lại cực kỳ dữ dằn với các con gà khác, đó mới là đối tượng chúng ta cần tìm.
4. Tại sao gà mái nhà tôi rất đẹp nhưng đúc con ra toàn gà “phu”?
Có thể do sự không tương thích giữa trống và mái (khắc lối). Ngoài ra, nếu gà mái quá béo hoặc môi trường nuôi nhốt quá chật hẹp, gà con sinh ra cũng thiếu đi sự linh hoạt và sức bền cần thiết. Hãy xem lại chế độ vận động cho gà mái.
5. Màu lông của gà mái có quan trọng không?
Màu lông gà mái thường được chọn để “ép” màu cho gà con (ví dụ mái xám đúc với trống xám để ra xám khô). Tuy nhiên, trong giới chơi gà chuyên nghiệp, đòn lối và khung xương quan trọng hơn màu lông rất nhiều. “Tốt gỗ hơn tốt nước sơn”, anh em nhé!
Hy vọng bài viết này mang lại nhiều giá trị cho anh em. Nếu có bất kỳ thắc mắc nào về cách chọn gà hay kỹ thuật nuôi, đừng ngần ngại để lại bình luận hoặc liên hệ với tôi!
